“Đô thị học: Những vấn đề lý thuyết và thực tiễn”


Đô thị học là ngành học mới ở Việt Nam trong vài năm gần đây, về giáo trình cho sinh viên  ngoài cuốn sách “Đô thị học” của PGS.TS. Trương Quang Thao, thì đến này chưa có một giáo trình chuyên biệt dành cho sinh viên Đô thị học, mà chỉ dừng lại ở mức độ các bài giảng rời rạc của giảng viên. Đây là một vấn đề khó khăn trong việc tiếp cận lý thuyết về đô thị học dù cho nó hình thành khá sớm trên thế giới. Với tiến trình đô thị hóa mạnh mẽ trên thế giới, nhất là các nước đang phát triển, đã làm cho đời sống đô thị trở nên đa dạng. Tuy nhiên, điều đó cũng mang lại khá nhiều rủi ro khi các lý thuyết về phát triển đô thị, đô thị học đang được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau, mang tính riêng biệt từ Kiến trúc, Xã hội học đô thị, Kinh tế đô thị…. Nhưng chưa được nhìn nhận dưới góc độ của đô thị học, một ngành có nội dung tiếp cận riêng biệt dành cho đô thị.

Việc thành lập khoa Đô thị học đã cho thấy nhu cầu thực tế cấp thiết của nhu cầu xã hội. Tuy nhiên, có một giáo trình “Đô thị học” tại thời điểm hiện tại là một vấn đề khó khăn, do đô thị học Phương Tây, Châu Mỹ và Châu Á điều có những điểm riêng biệt, khó có thể áp dụng toàn diện vào tình hình hiện tại của Việt Nam.

Để có cái nhìn chung về lý thuyết và thực tiển, PGS. TS Nguyễn Minh Hòa đã tập hợp các bài viết liên quan đến lý thuyết và thực tiển nghiên cứu về đô thị học trong hơn 20 năm nghiên cứu về đô thị, thành tác phẩm “Đô thị học: Những vấn đề lý thuyết và thực tiễn”, phục vụ sinh viên và các nhà nghiên cứu đô thị. Trong tác phẩm này, tác giả cung cấp các kiến thức nền tảng của đô thị học, cách tiếp cận, kiểu tư duy của Đô thị học khi nghiên cứu lý thuyết cũng như thực hành trong thực tiễn và hơn thế nữa chúng có ý nghĩa nhất định khi được tác giả xem xét trong những bối cảnh cụ thể của quốc tế, quốc gia và Thành phố Hồ Chí Minh.

Vào nửa sau của TK XXI hai phần ba nhân loại sẽ sống trong một môi trường đô thị với đặc tính nhân văn cao hay một rừng beton được vây bọc bởi một môi trường công nghệ-kỹ thuật đậm đặc nhưng lạnh lùng, vô hồn ?. Câu trả lời nằm trong tay tất cả chúng ta, mà trước hết là những chính khách và các nhà quản lý đô thị. Thế kỷ XXI là thế kỷ của sự bùng phát và đột biến, bất ngờ và thách thức. Những bài toán lớn đang đặt ra trước các quốc gia phải trả lời làm sao nắm bắt được cơ hội và giảm thiểu tối đa rủi ro. Một trong những bài toán đó là tìm ra cho được những mô hình và ý tưởng phát triển đô thị phù hợp. Chính bản thân các nước đã phát triển cao cũng nhận ra một sự thật hiển nhiên là họ đang phải trả gía cho những sự lựa chọn sai lầm trong phát triển đô thị và như thế cần phải được nhận thức và định hướng lại cho sự phát triển đô thị trong giai đoạn mới. Những khuynh hướng dưới đây là những gợi ý cần thiết cho sự lựa chọn trong tương lai.

Với chương I, tác giả đã trình những nhận thức chung về đô thị, những khuynh hướng phát triển đô thị trên thế giới. Từ các xu hướng đó, tác giả đưa ra hướng tới một đô thị nhân văn và các nguyên tác của phát triển đô thị bền vững. Bên cạnh đó, tác giả cũng trình bày sự bế tắc và lối thoát của các đại đô thị, những căn bệnh đô thị, cũng như các mặt của phát triển đô thị. Ở chương này, triết lý về “chất lượng sống” đô thị, thành phố sống tốt cũng như cách tiếp cận đa chiều về trật tự đô thị, điều kiện cần và đủ cho xây dựng văn minh đô thị và một số vấn đề khác.

Chương II, tác giả bàn đến văn hóa và xã hội đô thị, nhất là lối sống trong xã hội đô thị hiện đại, từ không gian cơ học đến không gian nhân văn trong đô thị. Tính truyền thống trong văn hóa kiến trúc và qui hoạch đô thị đương đại, tác giả nhấn mạnh vă hóa là động lực phát triển cho Sài Gòn  – TP.HCM. Tính đa dạng văn hóa của TP.HCM chính là nguồn lực phát triển cho đô thị trong giai đoạn hiện nay, từ việc hình thành các phố chuyên doanh, văn hóa hẻm phố, tác động của kinh tế thị trường tới văn hóa, lối sống đô thị của dân cư đô thị. Các vấn đề văn hóa xã hội đô thị khác cũng được tác giả trình bày khá khúc chiết tạo nên cái nhìn đa chiều về văn hóa xã hội đô thị. Đậm chất trong nghiên cứu của tác giả chính là các chiều kích văn hóa thúc đẩy một xã hội phát triển khá đa dạng tạo nên tính đặc thù cho TP.HCM

Tại chương III. Tác giả trình bày về không gian sống đô thị, từ nhà ở trong đời sống tinh thần của người Việt, đến nhà ở cho người thu nhập thấp, nhất là các bài toán chung cư, khuynh hướng về nhà ở cũng như các giải pháp thay đổi không gian sống cho người đân dô thị, được tiếp cận và sống bền vững trong một môi trường đô thị phát triển năng động.

Tại chương này, thông qua nghiên cứu về đô thị học của mình, tác giả đưa ra các nguyên tắc của thiết kế đô thị sinh thái, phân bổ mảng xanh từ diện rộng lên chiều thẳng đứng. Tìm kiếm ngôn ngữ cho việc thống nhất trong thiết kế không gian sống chung cho người dân đô thị. Ngoài ra, tác giả cũng trình bày các nghiên cứu khác liên quan đến qui hoạch đô thị, tái cấu trúc cộng đồng để thích nghi cuộc sống mới.

Chương IV, phát triển đô thị trong bối cảnh Việt Nam, tạo cho người đọc những cái nhìn thực tiễn về đô thị hóa Việt Nam, nhanh hay chậm, chiến lược phát triển như thế nào, và cái nhìn thích cực sau 20 năm đổi mới. Qui luật của việc mở rộng đô thị, từ hạt nhân đến vùng đô thị, nhất là TP.HCM trong cái nhìn tái cấu trúc. Hay việc hình thành vùng đô thị Đông Nam Bộ đến cái nhìn về sự phát triển đô thị của Hà Nội. Từ bài toán hiện thực hóa qui hoạch, ngưỡng đô thị, tư duy lại về trung tâm thành phố, bảo tồn đô thị. Tác giả cũng nói đến các mâu thuẩn trong phát triển đô thị giữa cơ sở hạ tầng đô thị trong phát triển, cũng như cái nhìn mới trong việc qui hoạch các KCN đến quan điểm về vùng đô thị từ Vũng Tàu đến các đô thị của ĐB Sông Cửu Long. Định hướng mới cho việc phát triển đô thị đại

Chương V, là chương về phát triển đô thị từ kinh nghiệm cũng như các nghiên cứu về đô thị của tác giả tại các nước trên thế thế giời về mô hình không gian các đô thị của các nước Châu Á, phát triển dịch vụ công nhất là các cách phát triển bền vững Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc. Kinh nghiệm tại các quốc gia đang phát triển vừa là kinh nghiệm vừa là thách thức cho Việt Nam trong quá trình phát triển đô thị.

Cuốn sách gần 700 trang cho bạn đọc 1 cái nhìn đa diện về các vấn đề đô thị thế giới và Việt Nam, các bài học, các nhìn nhận, gợi ý cho việc phát triển đô thị bền vững. Đây là cuốn sách về Đô thị học, những vấn đề lý thuyết và thực tiễn, cần thiết cho các nhà nghiên cứu về đô thị và sinh viên đô thị học tham khảo phục vụ cho học tập, từ kinh nghiệm của nhà nghiên cứu đô thị kì cựu PGS.TS Nguyễn Minh Hòa dành tặng cho các bạn.Image

This entry was posted in PGS.TS. Nguyễn Minh Hòa, Tài liệu tham khảo, Đô thị học, Điểm sách and tagged , , , . Bookmark the permalink.

4 Responses to “Đô thị học: Những vấn đề lý thuyết và thực tiễn”

  1. Ken Linpark says:

    Rất cảm ơn thầy về bài viết giới thiệu🙂 Em đang tìm mua, xin hỏi thầy có thể giúp em tìm mua quyển này không ạ?

  2. Em len van phong bo mon gap co Phuong de mua nhe, gia sach 160 ngan dong.

  3. Lê Thu Minh says:

    Thưa thầy, Em ở Hà Nội. Có cách nào mua được sách ở Hà Nội không ạ? Em mong thầy chỉ dẫn. Em xin cảm ơn thầy.

    • Em liên hệ: Cô Ngô Lan Phương, Giáo vụ Khoa Đô thị học, Phòng 105, 10-12
      Đinh Tiên Hoàng Quận 1. Số điện thoại 086286079.

      Việt Thành

      2013/5/3 “VIỆT THÀNH”

      > **
      > Lê Thu Minh commented: “Thưa thầy, Em ở Hà Nội. Có cách nào mua được
      > sách ở Hà Nội không ạ? Em mong thầy chỉ dẫn. Em xin cảm ơn thầy.”
      >

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s