Vì sao Bangkok ngập lụt nghiêm trọng & bài học nào cho TP.HCM?


Đất lún và hiện tượng nước biển dâng khiến những trận lũ nghiêm trọng như hiện nay sẽ ngày càng trở nên phổ biến tại Bangkok trong tương lai gần. Nước lũ đang bao vây thủ đô Bangkok của Thái Lan từ mọi phía. Don Muang, sân bay lớn thứ hai của Thailand và là điểm tập trung hàng cứu trợ, buộc phải đóng cửa hôm 25/10 khi nước lũ lên cao. Thủ tướng Yingluck Shinawatra cũng cảnh báo nếu hệ thống đê bao vỡ, nước lũ có thể dâng cao đến 1,5 mét tại một số nơi trong trung tâm Bangkok. Qua con lũ tại Bangkok, Thailand đã cho thấy nhiều bài học cần phải xem xét một cách nghiêm túc để tránh cho TP.HCM gặp lại bài học này trong tương lai…

 

Biến đổi khí hậu đã tạo nên cơn lũ lịch sử dành cho Bangkok:

Đợt ngập lụt lịch sử hiện nay khiến nhiều người dân Bangkok ngạc nhiên, song giới khoa học đã thấy trước hiện tượng này từ lâu. Bangkok – thủ đô 240 tuổi của Thái Lan – còn được gọi là “thành phố của những thiên thần”. Nằm trên vùng châu thổ sông Chao Phraya, nó là một trong những thành phố lớn trên thế giới đối mặt với nguy cơ bị nhấn chìm thường xuyên khi nước biển dâng. Nguyên nhân là từ khi Bangkok ra đời tới nay, nước dành cho sinh hoạt và sản xuất chủ yếu được lấy từ các giếng trong thành phố. Do lượng nước ngầm giảm dần, đất phía trên lún xuống khiến độ cao của Bangkok giảm dần theo thời gian. Bên cạnh đó, năm 2011 sự thay đổi bất thường của thời tiết, lượng mưa lớn bất thường, vượt sức chứa của các hồ chứa quanh thủ đô Bangkor, như vậy, lượng mưa tại chỗ và tác động của thuỷ triều đã gây nên tình trạng này cho Bangkor suốt thời gian trên.

Lượng mưa lớn đột biến trút xuống dồn dập trong một thời gian dài ở miền bắc và miền trung Thái Lan. Các thống kê cho thấy tổng lượng mưa trong 9 tháng đầu năm 2011 tại nhiều địa phương của Thái Lan cao hơn lượng mưa trung bình cũng trong khoảng thời gian này của 3 thập kỷ qua. Tại Chiang Mai, tổng lượng mưa 3 quý đầu năm cao hơn 140%, ở Lamphun là 196%, ở Lampang là 177%, ở Uttaradit là 153% và ở Phitsanulok là 146%. Những con số này cho thấy năm 2011 là một năm mà lượng mưa đổ xuống Thái Lan đạt đỉnh điểm [9]

Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (WWF) thông báo vùng châu thổ Chao Phraya đang lún với tốc độ từ 5 tới 15 cm mỗi năm do mực nước ngầm giảm, dù cho tốc độ chìm của Bangkok có xu hướng giảm trong nỗ lực của chính phủ. Tuy nhiên, thành phố lại đối mặt với nguy cơ ngập lụt do mực nước biển dâng và những cơn mưa lớn vào mùa mưa – hai hậu quả của hiện tượng biến đổi khí hậu. Một báo cáo của WWF khẳng định Bangkok nằm trong danh sách những thành phố chịu tác động nhiều nhất từ hiện tượng ấm lên toàn cầu. Dhaka, Manila và Jakarta đứng đầu danh sách. Bangkok được xếp ở nhóm có nguy cơ trung bình, cùng với các thành phố Hồ Chí Minh, Calcutta, Phnom Penh. Theo các dự báo Bangkok sẽ thường xuyên rơi vào tình trạng ngập lụt nghiêm trọng trong tương lai do biến đổi khí hậu và hiện tượng lún của đất.

Theo nghiên cứu của Đại học Chulalongkorn tại Thái Lan, hàng năm Bangkok đều đối mặt với nguy cơ bị ngập nặng. Nghiên cứu cho thấy khả năng quy hoạch đô thị kém và hiện tượng lấp kênh mương để lấy đất xây dựng là nguyên nhân.

Bangkok từng được mệnh danh là Venice của phương Đông nhờ hệ thống kênh của nó. Nhưng ngày nay điều đó đã thay đổi.

Bên cạnh đó, việc thiếu các trang thiết bị cần thiết cho việc dự đoán lượng mưa lớn và dồn dập trong thời gian dài, Cục Khí tượng Quốc gia Thailand đã không thể dự báo chính xác lượng mưa và dẫn tới những điều chỉnh không hợp lý.

 

Bản đồ cho thấy nguy cơ ngập nước của các khu vực khác nhau tại thủ đô Bangkok. Mức nguy cơ tăng dần theo độ đậm dần của màu xanh. Đồ họa: Disaster Warning Centre, Rangsit University, Bangkok Post, Microsoft

Các đập nước của Thái Lan, trong đó có đập lớn nhất mang tên Bhumibol hay đập Sirikit (cùng kiểm soát 22% lượng nước của sông Chao Phraya), đã tích rất nhiều nước thay vì phải xả dần dần, với mục đích dự trữ đủ lượng nước cho nông nghiệp vào mùa khô sắp tới. Vì vậy, khi mưa lớn xảy ra trên diện rộng khiến mực nước các sông dâng cao, nhiều đập nước đã không thể lấy thêm nước vào để điều chỉnh dòng lũ. Sau một thời gian, khi chính mực nước trong các đập lên cao, các đập này buộc phải xả nước và tình hình lũ lụt càng trở nên nghiêm trọng.

Bên cạnh việc dự báo không chính xác về diễn biến thời tiết, việc đất nền bị lún sụt do khai thác nước ngầm quá mức cùng với triều cường dâng cao là những nguyên nhân tiếp theo khiến Thái Lan gặp phải trận lũ lụt lịch sử. Ví dụ điển hình để thấy rõ hai nguyên nhân này là thành phố Bangkok, nơi có đất nền thấp dần so với mực bước biển hàng năm. Thủy triều dâng cao cộng với lượng mưa tại chỗ cũng rất lớn khiến Bangkok vốn dĩ đã phải đối mặt với khả năng ngập lụt ngay cả khi trận lũ lịch sử không xảy ra. Khi đất nền ở Bangkok và một số vùng duyên hải của Thailand bị hạ thấp dần, nơi này chẳng khác nào một chỗ trũng và dòng nước lũ cứ thế đổ về. Triều cường khiến lũ thoát ra biển chậm hơn, từ đó dẫn tới tình trạng ngập lụt.

Tóm lại ngập lụt đối với Bangkok hình thành từ ba yếu tố: mưa lớn, thủy triều cao và sự dâng lên của nước sông Chao Phraya. Khi cả ba yếu tố kết hợp với nhau, nước nhấn chìm Bangkok và chia nó thành nhiều phần. Cơ sở hạ tầng hiện tại của Bangkok không thể chống được sự kết hợp của ba yếu tố đó.

Phản ứng chậm & mẫu thuẫn lợi ích của các nhóm là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên:

Từ cuối tháng 7, những cơn mưa lớn bắt đầu đổ xuống miền bắc và các cao nguyên ở miền trung của Thái Lan. Nước tích tụ từ những cơn mưa sau đó chảy vào các sông Chao Phraya, Chi và Mun, trước khi đổ tiếp vào sông Mekong, khiến mực nước tại các sông này lên cao. Cuối tháng 8, những cơn mưa lớn vẫn không ngừng rơi do ảnh hưởng của hiện tượng La Nina. Nhiều tỉnh phía bắc và miền trung Thailand bị ngập nặng, nhiều nơi thậm chí ghi nhận mức nước ngập cao kỷ lục trong nhiều thập kỷ. Tình hình càng nghiêm trọng hơn khi ảnh hưởng của cơn bão Nockten làm tăng lượng mưa ở miền bắc và đông bắc Thái Lan, khiến tình trạng ngập lụt trên diện rộng nhanh chóng xảy ra, thế nhưng vấn đề này lại không được tính toán kỹ và cảnh báo cho vùng hạ lưu. Việc tính toán lượng nước, ngày dự báo có thể lũ tràn xuống, mức nước dâng cao và kịch bản ứng phó khi cần đều không có các dự báo cần thiết. Chính các dự báo, các vùng, miền có khả năng bị lũ đe doạ phải có kịch bản ứng phó để ứng phó và kiểm soát mọi tình huống xảy ra, việc còn lại cơ quan thực hiện các kịch bản ứng phó chủ đạo trong thực hiện các vấn đề này khi lũ tràn về. Lũ từ miền núi, trung du sẽ tràn về rất nhanh, nên người dân chỉ có thể đối phó trong một thời gian ngắn. Tại vùng đồng bằng, nước lũ sẽ chảy chậm hơn và do đó nhiều vùng của Bangkok có mặt đất thấp hơn mực nước biển, hàng năm bị lún sụt do khai thác nước ngầm quá mức, và triều cường dâng lên vào tháng 10 và 11, đã chặn nước lũ lại gây nên tình trạng ngập cho Bangkok do nước lũ khó thoát ra biển.

Tại Bangkok, một số cống xả lũ không được mở để cứu thành phố vì cho rằng nhiều khu vực khác, trong đó có khu công nghiệp quan trọng Bang Chan, sẽ bị đe dọa.  Đặc biệt nếu cửa cống Khlong Sam Wa được mở rộng hơn toàn bộ KCN Bang Chan sẽ ngập trong nước. Là KCN lớn của Thailand, nơi được đầu tư hơn 200 tỷ baht (6,5 tỷ USD) tiền đầu tư và vẫn đang là một trong số ít KCN chưa bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, phải đối mặt với nguy cơ lụt lội. Bên cạnh đó, việc mở rộng cửa xả lũ ở Khlong Sam Wa không chỉ gây ảnh hưởng cho KCN Bang Chan mà còn tác động tới các cộng đồng dân cư dọc kênh Saen Saeb ở Saphan Sung, Bang Kapi và Bungkum.

Ngày 31/10/2011, thủ tướng Thái Lan ra lệnh cho chính quyền Bangkok mở rộng cửa cống Khlong Sam Wa lên mức 1m, do lo ngại trước phản ứng giận dữ của những người biểu tình. Những người dân địa phương này cho rằng việc cửa cống mở quá hẹp dẫn tới cảnh ngập lụt ở nơi họ sinh sống. Tuy nhiên, chỉ thị này vấp phải sự phản đối của chính quyền thành phố Bangkor [6]. Sự bất đồng quan điểm giữa hai bên được báo chí Thái Lan gọi là “cuộc chiến nước”. [5]

Bản đồ lụt ở thủ đô Bangkok, với các mũi tên chỉ hướng chảy của dòng nước lụt. Đồ họa: Bangkok Post

Dòng nước lụt từ các vùng ngoại ô phía bắc thủ đô Bangkok vẫn đang tiếp tục tràn vào trung tâm thành phố. Vùng phía tây của Bangkok đã bị ngập trên diện rộng và cần nhiều tháng mới tiêu thoát hết được lượng nước ngập tới đầu gối này. Trước tình hình này, chính quyền thủ đô Bangkok đã phải ra lệnh sơ tán khẩn cấp tại 4 khu vực, trong khi đặt một khu vực khác dưới sự theo dõi chặt chẽ.

Mâu thuẫn lợi ích của người dân với lợi ích của KCN quan trọng Bang Chan đã dẫn đến đỉnh điểm khi khoảng 1.000 người dân ở quận Khlong Sam Wa đã kéo tới cửa xả lũ vào 30/10 để yêu cầu nhà chức trách mở rộng cửa xả lũ này hơn nữa, vì cho rằng việc mở quá hẹp đã khiến khu dân cư của họ bị ngập lụt nghiêm trọng, người dân đại phương sau đó còn dỡ các bao cát tại đê chắn lũ. Một số người thậm chí còn dùng búa để phá cửa xả lũ. Họ chỉ giải tán sau khi chính quyền địa phương đồng ý nâng cửa xả lũ lên mức 80 cm [7].

Căng thẳng lại gia tăng khi người dân quay lại cửa xả lũ, rồi chặn một con đường gần nút giao thông Hathainimit – Wat Sukjai để yêu cầu mở cửa xả lũ tới mức 1,45 hoặc 1,5 m. Người dân tại quận Khlong Sam Wa đã chặn hai con đường trong cuộc biểu tình, vì cho rằng họ đang phải gánh hậu quả lũ lụt để giữ cho thủ đô và trung tâm kinh tế của Thái Lan không bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi trận lụt tồi tệ nhất nửa thế kỷ qua [3].

Thiệt hại nặng nề:

Ít nhất 527 người đã thiệt mạng vì lũ lụt, trong khi đời sống của hơn một triệu người ở 24 tỉnh của nước này bị ảnh hưởng. Ước tính số tiền để khắc phục thiệt hại do lũ và thiệt hại kinh tế của Thái Lan lên tới gần 10 tỷ USD[1]. 1/5 diện tích thủ đô Bangkok hiện chìm trong nước lũ khi đợt lũ lụt tồi tệ nhất Thái Lan trong vòng 50 năm qua tràn vào thành phố Bangkok. Khoảng 20% diện tích Bangkok bị ngập lụt nhưng không ai biết chính xác có bao nhiêu người bị ảnh hưởng. Hiện có 11.000 người sống tạm trong các nhà trú ẩn ở khắp thành phố. Nước lũ cũng đã vào trung tâm thương mại Bangkok, đe dọa một số ga tàu điện ngầm và buộc một trung tâm mua sắm lớn phải đóng cửa.

Theo chính quyền thành phố Bangkok, khoảng 20% thủ đô Bangkok hiện đã chìm trong nước lũ vốn bị ô nhiễm bởi rác rến, xác chết động vật và rác thải công nghiệp, làm gia tăng những lo ngại về các đợt bùng phát dịch tại thành phố 12 triệu dân [4]. Nước lũ hiện chỉ đang tràn đến quận du lịch và thương mại vài km bất chấp những trấn an của chính phủ rằng trung tâm Bangkok sẽ không bị lũ tấn công, thậm chí nước lũ cũng đã tràn đến Hoàng cung của Thailand. Nước lũ cũng đã tràn đến quận Lat Phrao nằm ở rìa phía bắc của trung tâm thành phố, buộc trung tâm mua sắm Central Plaza phải đóng cửa.

Người dân tại các khu vực bị lũ tàn phá nhiều nhất đã phàn nàn rằng nhà cửa của họ bị hy sinh để cứu các trung tâm mua sắm, khách sạn sang trọng và nhà của tầng lớp thượng lưu giàu có ở trung tâm Bangkok. Điều này đã kích động các cuộc biểu tình và phá hoại một số con đê ngăn lũ.

Việc mở rộng cửa xả lũ đã làm dịu căng thẳng nhưng lại đặt khu công nghiệp Bang Chan, nơi được đổ hơn 200 tỷ baht (6,5 tỷ USD) tiền đầu tư và vẫn đang là một trong số ít khu công nghiệp chưa bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, phải đối mặt với nguy cơ lụt lội. Việc mở rộng cửa xả lũ ở Khlong Sam Wa không chỉ gây ảnh hưởng cho KCN Bang Chan mà còn tác động tới các cộng đồng dân cư dọc kênh Saen Saeb ở Saphan Sung, Bang Kapi và Bungkum. Chính quyền thành phố Bangkok nhấn mạnh rằng 50 quận huyện của Bangkok đều có nguy cơ bị lụt nếu cửa xả lũ ở Khlong Sam Wa bị vỡ, do 2.000 con kênh và nhiều đường ngầm ở thủ đô của Thái Lan có kết nối với nhau. Báo cáo của Trung tâm Điều hành Thoát lũ (FROC) khẳng định cơ quan này vẫn chưa thể đóng các cửa xả lũ ở Kênh 8 và Kênh 10, [2] do vấp phải sự phản đối dữ dội của người dân tại các vùng đang bị ngập lụt quanh đó. Nếu các cửa này không được đóng lại, dòng nước lụt sẽ ảnh hưởng tới nhiều khu vực khác của thủ đô Bangkok.

Bản đồ lụt ở Bangkok, màu đỏ thể hiện khu vực phải đi sơ tán vì bị ngập nặng, màu da cam là khu vực được theo dõi đặc biệt, màu vàng là nơi đang được giám sát. Khu vực màu xanh là trung tâm thành phố vẫn còn khô ráo. Đường màu xanh là dòng sông Chao Phraya. Đồ họa: Bangkok Post

Theo FROC, cơ quan này lo ngại các nhà máy và những vùng thấp ở Bang Kapi sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chính quyền Bangkok hiện cố gắng duy trì mực nước ở kênh Saen Saeb gần KCN Bang Chan ở mức không cao hơn 1m so với mực nước biển, và không quá 0,25 m tại khu vực Bang Kapi. FROC sẽ phải cố gắng kiểm soát mực nước ở các khu vực này bằng cách điều chỉnh dòng nước ở các kênh 8 và kênh 9, để dòng nước từ Khlong Sam Wa không ảnh hưởng tới cư dân của các vùng khác. Tình trạng lụt lội ở phía tây và phía đông của Bangkok có thể còn kéo dài khoảng một tháng nữa, vì khoảng 1,7 tới 2 tỷ m3 nước vẫn đang chảy từ tỉnh Ayutthaya tới Bangkok.

Tình hình tại phía tây của Bangkok vẫn chưa rõ ràng khi khu vực ngập lụt vẫn đang mở rộng. Mặc dù vậy, nước lụt ở cố đô Ayutthaya đang rút dần và đây là một tín hiệu tốt cho Bangkok. Ayutthaya ở cách Bangkok khoảng 90 km về phía bắc.

 

Bài học cho TP.HCM

 

Qui hoach đô thị nên có tầm nhìn dài hạn. Công việc quy hoạch thoát nước ở đô thị hiện nay mới chỉ được lồng ghép trong các đồ án quy hoạch chung phát triển đô thị, cần được quản lý tổng hợp theo lưu vực sông. Quy hoạch đô thị nên có tầm nhìn dài hạn, tính đến tất cả mọi rủi ro, xem bài học các nước, nhất là thoát nước và sơ tán dân. Tuyệt đối không để mật độ xây dựng quá cao. Các công trình phải được thiết kế và xây dựng đồng bộ, thông số kỹ thuật hợp lý, không cấp phép xây dựng tại những nơi nguy cơ ngập cao. Giữ nghiêm số lượng và quy mô các hồ, duy tu, nạo vét kênh, cống thường xuyên. Kiểm tra và xử phạt nặng việc đổ rác thải, xây dựng, làm tắc nghẽn hệ thống cống rãnh thoát nước.

Xây dựng các hệ thống cảnh bảo để có các kịch bản ứng phó. Để TP.HCM đối phó tốt với các lũ, lụt, cần xây dựng các hệ thống cảnh báo các hiện tượng mưa bất thường cho thành phố cũng như vùng ảnh hưởng đến TP.HCM, không để xảy ra tình trạng Bangkok, khi lượng mưa lớn bất thường kéo dài tại các vùng miền nứi, trung do kéo dài mà không có các nghiên cứu, cảnh báo cho thành phố Bangkok, đó chính là nguyên nhân gây nên tình trạng lũ lụt kéo dài cho thành phố Bangkok.

Cần có đột biến trong chính sách phát triển đô thị. Việc phát triển đô thị nhanh và tự phát đã làm mất hàng chục hécta sông ngòi, hồ tự nhiên để chứa nước của thành phố. Do đó, cần có các chính sách phát triển, cải tạo các hồ, kênh rạch tự nhiên phục vụ cho việc chứa nước, không gây ngập tại các vùng thấp của thành phố. Các dự án như Dự án Vệ sinh môi trường nước lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè (chống ngập cho các quận 1, 3, 10, Bình Thạnh, Gò Vấp, Phú Nhuận, Tân Bình), Dự án Cải thiện môi trường nước (chống ngập cho 7 quận, huyện gồm 1, 3, 5, 8, 10, 11 và Bình Chánh)… đã hoàn thành trục chính, nhưng chưa kết nối đồng bộ với hệ thống thoát nước hiện hữu. Việc thi công thiếu biện pháp dẫn dòng, gây bít dòng chảy, cửa xả, làm sụp tuyến cống hiện hữu, nhưng thay thế bằng tuyến cống có tiết diện nhỏ…, làm phát sinh các điểm ngập mới, gây ngập nghiêm trọng trong khu vực thi công dự án.

Dung hoà lợi ích của các nhóm để tránh các xung đột không cần thiết trong quá trình xảy ra hiện tượng lũ, việc hy sinh vùng nào để cứu lũ khu trung tâm đều cần được tính toán thực tế. Tránh các hậu quả đều đổ lên vai người dân nghèo vốn đã chịu nhiều rủi ro trong cuộc sống.

Chưa sử dụng đã lạc hậu

Theo PGS.TS Nguyễn Minh Hòa, Trưởng bộ môn Đô thị học (Đại học Khoa học – Xã hội và Nhân văn TP.HCM) cho rằng, các dự án thoát nước của TP.HCM đang lạc hậu so với tình hình biến đổi khí hậu toàn cầu. Mức triều cường hiện đã cao hơn mức mà các chuyên gia tính toán khi bắt đầu triển khai các dự án.

Cụ thể, thiết kế kỹ thuật của Dự án Đại lộ Đông Tây và cải thiện môi trường nước giai đoạn I do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) dựa trên đỉnh triều cường cao nhất tại sông Sài Gòn là 1,32m, có khả năng chịu được lượng mưa tối đa khoảng 90mm trong trường hợp hai năm mới xảy ra một lần. Tuy nhiên, hiện nay, đỉnh triều cường lên tới gần 1,6 m và kết hợp mưa lớn nên cống thoát nước được lắp đặt không thể vận hành kịp. 



Cũng theo PGS. TS Hòa, Dự án Vệ sinh môi trường lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè trải rộng trên diện tích 33 km2 đã được lắp đặt hệ thống gồm 72 km cống hộp, cống tròn các loại để bổ sung, thay thế hệ thống cống hiện hữu và gần 9 km cống bao. Trong đó, tiết diện cống hộp lớn nhất có khả năng “chịu tải” được lượng mưa tối đa khoảng 90 mm. Tuy nhiên, trong mùa mưa năm 2010, đã có hàng loạt cơn mưa lớn có lượng cao nhất tới 124 mm kết hợp với triều cường, khiến lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè ngập nặng. 
“Hiện nay, hệ thống thoát nước của thành phố rơi vào tình trạng lạc hậu, nên thường xuyên bị quá tải, nhất là vào thời điểm triều cường dâng cao kết hợp với mưa lớn, khiến nhiều tuyến đường ngập nặng”, ông Đỗ Tấn Long, Trưởng phòng Chống ngập của SCFC xác nhận.

Tài liệu tham khảo:

  1. http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/11/thu-tuong-thai-tuyen-bo-ke-hoach-doi-pho-lu/
  2. http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/11/thai-lan-huy-dong-may-bom-cuu-bangkok/
  3. http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/11/nguoi-thai-bieu-tinh-trong-lu-lut
  4. http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/11/nuoc-de-doa-trung-tam-bangkok/ 
  5. http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/11/cuoc-chien-nuoc-o-thai-lan-ket-thuc/
  6.  http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/11/nuoc-lut-tien-sau-vao-bangkok/
  7. http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/11/dan-ngoai-o-bangkok-gay-suc-ep-doi-xa-lu/
  8. http://vnexpress.net/gl/the-gioi/phan-tich/2011/10/toan-canh-tran-lut-lich-su-o-thai-lan/

 

This entry was posted in Môi trường và các vấn đề xã hội, Qui hoạch đô thị, Đô thị học. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s