Phát triển kinh tế vỉa hè như thế nào?


SGTT.VN – Kinh tế vỉa hè – một bộ phận của khu vực kinh tế phi chính thức. Khu vực kinh tế phi chính thức (KVPCT) là thuật ngữ được Tổ chức lao động quốc tế (ILO) đưa ra từ năm 1972. KVPCT được hiểu ở đây sẽ gồm tất cả các hộ sản xuất kinh doanh chưa có tư cách pháp nhân, chưa đăng ký kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực phi nông, lâm nghiệp, thủy sản nhưng vẫn sản xuất các hàng hóa dịch vụ để bán hoặc trao đổi trên thị trường.

 

Bán buôn ngay trên vỉa hè là hình ảnh có mặt ở hầu khắp các đô thị lớn tại Việt Nam. Ảnh: L.H.T

 

Với cách hiểu như trên, ở Việt Nam, KVPCT đóng vai trò rất quan trọng trong việc giải quyết vấn đề việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống nhân dân ,chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tăng trưởng kinh tế.

Thành tựu trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường của Việt Nam có vai trò rất lớn của khu vực này với tư cách là tác nhân, động lực của quá trình đổi mới kinh tế.

Những nghiên cứu mới đây của tổng cục Thống kê và Viện Nghiên cứu phát triển công bố tại hội thảo quốc tế về KVPCT và việc làm phi chính thức (không được bảo hiểm xã hội) diễn ra ngày 6.5.2010 đã chỉ ra rằng khu vực kinh tế phi chính thức cung cấp đã thu hút 11 triệu lao động trong tổng số 46 triệu lao động và ước tính đóng góp 20% GDP. Riêng ở các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, lao động trong KVPCT còn chiếm tỷ trọng cao hơn nhiều trong lao động xã hội.

Thực tế phát triển kinh tế – xã hội các nước phát triển trên thế giới cũng cho thấy KVPCT là sự tồn tại tất yếu khách quan và đóng vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế. Tuy nhiên đây cũng là khu vực dễ bị tổn thương trong nền kinh tế vì :

Thứ nhất, công việc trong khu vực này thường không ổn định do bị ảnh hưởng trực tiếp của các biến động kinh tế như khủng hỏang, suy thoái kinh tế hay lạm phát.

Thứ hai, do quy mô vốn nhỏ, công nghệ thấp, trình độ tổ chức quản lý không cao nên khó có thể cạnh tranh với các doanh nghiệp có lợi thế kinh tế quy mô lớn.

Thứ ba, nhiều công việc sẽ trở nên không hợp pháp và bị mất đi khi có sự thay đổi về quy hoạch, chính sách phát triển kinh tế xã hội.

Thứ tư, lao động trong khu vực này khó tiếp cận với các chính sách an sinh xã hội. Ví dụ ít được hưởng bảo hiểm xã hội…

Thứ năm, hạn chế trong việc tìm kiếm nguồn vốn tín dụng.

Thứ sáu, không được đào tạo bài bản và khó tiếp cận các chương trình đào tạo bổ trợ. Hiện nay tại Việt Nam, KVPCT chưa nhận được nhiều sự quan tâm trong quá trình hoạch định và thực thi các chính sách công. Nguyên nhân chính của điều này là do sự hiểu biết về khu vực này còn khá lờ mờ. Chính vì thế, sự tồn thương của khu vực này lại càng trở nên nhạy cảm và lớn hơn trong tiến trình phát triển.

Phát triển kinh tế vỉa hè như thế nào? Ở góc độ các đô thị lớn như TP.HCM, kinh tế vỉa hè hoạt động và phát triển rất mạnh, có vai trò quan trọng trong sự phát triển của thành phố. Nó gần như trở thành một “mô hình kinh tế đặc trưng” và thói quen sinh hoạt trong đời sống của người dân thành phố. Tuy vậy, việc phát triển kinh tế vỉa hè có phần tự phát và thiếu những hoạch định chính sách có tính hệ thống, bài bản đã gây ra nhiều tác đông tiêu cực cho thành phố trong quá trình phát triển.

Vấn đề đặt ra ở đây là không phải đặt ra thật nhiều biện pháp chế tài thật nặng để nghiêm trị vì điều đó sẽ gây ra nhiều tổn thất xã hội nghiêm trọng hơn. Điều quan trọng hơn ở đây là đòi hỏi thành phố phải đưa ra được hệ thống các chính sách để hỗ trợ cho sự phát triển kinh tế vỉa hè như: điều tra, nghiên cứu ,thống kê, phân tích, đánh giá khoa học về khu vực này, quy hoạch kinh tế vỉa hè gắn liền với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch kiến trúc, không gian đô thị để biến kinh tế vỉa hè là “sản phẩm du lịch – đặc trưng kinh tế” của thành phố; đẩy mạnh chuyển dịch lao động từ KVPCT sang khu vực chính thức; nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực này trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tăng cường khả năng tiếp cận và hưởng thụ các chính sách an sinh xã hội, giáo dục – đào tạo…

TRẦN MINH ĐỨC

 

This entry was posted in Kinh tế đô thị, Lối sống đô thị, Xã hội học và các vấn đề xã hội. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s